Atrakcje turystyczne Łaz i okolic

[Dariusz Jurek]

Bardzo proszę o obszerne informacje co ciekawego można zobaczyć w Łazach i najbliższej okolicy ? Mam w szczególności na myśli obiekty zabytkowe, przyrodnicze itd.

[rider]

Kościół p.w. św. Bartłomieja

Drewniany kościół parafialny p.w. św. Bartłomieja, pochodzący z XV wieku, spłonął w 1874 roku. Obecny kościół w stylu bazylikowo-romańskim wzniesiono w 1875 roku. Kościół jest kamienny, jednonawowy z wieżą, posiada trzy ołtarze: główny - Matki Bożej z Dzieciątkiem, boczny z prawej - św. Antoniego oraz boczny z lewej - św. Józefa. W prezbiterium wykonane jest belkowanie żebrowane i malatura z czterema ewangelistami, a na suficie w nawie znajdują się obrazy: Matki Bożej Niepokalanej, św. Piotra, św. Pawła i św. Bartłomieja. Zachowały się dwie renesansowe rzeźby z I połowy XVI wieku: św. Floriana i św. Wacława z tarczą. Do innych cennych elementów wyposażenia można zaliczyć: dwie barokowe figury św. Jana Nepomucena z XVIII wieku, rzeźbę barokowo-ludową Chrystusa Zmartwychwstałego, rzeźbę ludową Ecce Homo z XIX wieku, rzeźbę ludową Chrystusa Frasobliwego oraz monstrancję barokową z II połowy XVII wieku z figurkami aniołów.

Na plebanii znajduje się rękopis Hortus Rosarianus z 1779 roku w skórzanej oprawie i współczesnymi okuciami oraz super ekslibrisem z przedstawieniem Chrystusa Ukrzyżowanego, Matki Boskiej i św. Jana oraz literami XABPC odnoszącymi się do ks. Antoniego Biebielskiego, proboszcza w Ciągowicach. Karta tytułowa ma dekorację roślinną.


Studnia z kapliczką

Na ciągowickim rynku znajduje się studnia z zabytkową kapliczką. Kapliczka pochodzi z I połowy XIX wieku. Ma dach namiotowy, wsparty na czterech kolumnach, kryty blachą. Wewnątrz stoi rzeźba św. Jana Nepomucena, pochodząca z przełomu XVIII i XIX wieku.

Dworek szlachecki

W zachodniej części wsi częściowo zachował się murowany dworek szlachecki wraz z zabudowaniami dworskimi i parkiem.

Kościół parafialny p.w. Nawiedzenia N.M.P.w Chruszczobrodzie

Budowa kościoła parafialnego p.w. Nawiedzenia N.M.P. i św. Stanisława Biskupa rozpoczęła się około 1734 roku od wzniesienia murowanego prezbiterium i zakrystii kosztem Stanisława Przyłęckiego, cześnika wiśnickiego i jego żony Zuzanny z Myszkowskich. Nawa główna zbudowana z fundacji kardynała Jana Aleksandra Lipskiego, została ukończona wraz z wieżą w 1748 roku. W 1894 roku wzniesiono nawy boczne, a w 1910 i 1915 roku zakończyła się budowa nowego prezbiterium, transeptu oraz zakrystii. Pierwotny, barokowy charakter kościoła został zniekształcony przez jego rozbudowę.Ołtarz w Kościele w Chruszczobrodzie

Obecnie jest to obiekt trójnawowy, bazylikowy z transeptem oraz prezbiterium zamkniętym półkolistą apsydą, od zewnątrz zamkniętą trójbocznie.

W kościele wiszą barokowe obrazy z XVIII i XIX wieku. Są także rzeźby: Matka Boska i św. Anna – późnogotyckie z przełomu XV i XVI wieku, stanowiące pierwotnie grupę św. Anny Samotrzeć, Chrystus Salwator – rzeźba późnogotycka zapewne z I połowy XVI wieku, Kazimierz i Jan Nepomucen – rzeźby barokowe z XVIII wieku, Piotr i Paweł – rzeźby późnobarokowe z XVIII wieku. Na uwagę zasługują również: ludowo-barokowy krucyfiks, feretron z ludową rzeźbą Matki Boskiej, epitafium Antoniego Świeńczyc Grabiańskiego zmarłego w 1843 roku, fundacji Tomasza Grabiańskiego oraz epitafium Józefa i Anny Grabiańskich z XIX wieku. W kościele wmurowana jest tablica pamiątkowa dotycząca działalności ks. Jana Puszyńskiego, proboszcza w Chruszczobrodzie w 1667 roku. Do zabytków sztuki sakralnej zaliczyć można: monstrancję rokokową z 1766 roku z figurką św. Augustyna i aniołów oraz dwa kielichy rokokowe, będące darem Jakuba Zycha z 1770 roku.

Na plebani znajduje się rękopis Iura Ecclesiae Parochialis Chroscobrodensis 1664, z dekoracją ornamentową, herbem Radwan, literami IP CSSO PCH odnoszącymi się do Jana Puszyńskiego, miejscowego proboszcza oraz z dwoma orłami na kartach tytułowych.

Na terenie przyległym do kościoła znajduje się obelisk GABRIELA TASZYCKIEGO, generała Wojsk Polskich, uczestnika walk w powstaniu kościuszkowskim. Właściciela dóbr w Wysokiej, zmarłego w 1809 roku. Nagrobek jest w formie obelisku.

Pomnik w przysiółku Błojec

Pomnik w sołectwie Grabowa w przysiółku Błojec. Wzniesiony został po II wojnie światowej.

Upamiętnia 11 mieszkańców i 5 partyzantów okolicznych oddziałów, którzy stoczyli tu walkę z Hitlerowcami 16 czerwca 1944 r. i zostali rozstrzelani przez gestapo i żandarmerię. Pomnik znajduje się przy czarnym szlaku Partyzantów Ziemi Olkuskiej i zielonym szlaku rowerowym

Cmentarz wojenny z 1914 roku.

Cmentarz wojenny na osiedlu Podlesie. Cmentarz usytuowany jest przy ul. Konstytucji. Pochodzi z 1914 roku. Znajdują się na nim mogiły żołnierzy poległych w I wojnie światowej.

Jest tu również obelisk i kamienie z krzyżami upamiętniające miejsce, w którym odbywały się manifestacje w okresie międzywojennym

Parowóz TY45 - 421

Parowóz TY45 - 421. Parowozy tego typu budowano w latach 1946-1951. Jest następcą parowozu TY37.
Parowóz znajduje się przy Zakładzie Taboru w Łazach PKP Cargo.

Zabytkowa wieża ciśnień

Wieża ciśnień Zabytkowa wieża ciśnień zwana „Królewską” z 1898 roku, wybudowana w stylu arkadowym w celu zasilania parowozów w wodę technologiczną, znajduje się przy drodze biegnącej przy torach kolejowych z Łaz do Zawiercia.

Kościół parafialny p.w. św. Franciszka w Niegowonicach

Kościół parafialny p.w. św. Franciszka w Niegowonicach Kościół parafialny p.w. św. Franciszka został wzniesiony w 1802 roku z fundacji Franciszka Grabiańskiego. Odnowiono go po 1895 roku, a po pożarze w 1909 roku został gruntownie odrestaurowany. Jest to obiekt murowany, potynkowany, jednonawowy, z transeptem oraz trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Przy prezbiterium od wschodu, południa i północy znajdują się dwie zakrystie oraz składzik usytuowany przy nawie od strony zachodniej. W kościele jest też kruchta, po bokach której znajduje się wejście prowadzące do chóru muzycznego. Kościół parafialny p.w. św. Franciszka w Niegowonicach Prezbiterium, nawa i transept sklepione są kolebkowo, w kruchcie występuje sklepienie krzyżowe, w składziku - kopulaste i nieregularne, a w zakrystiach są stropy. Okna w prezbiterium i nawie zamknięte są łukiem półkolistym, w transepcie okna są okrągłe. W zwieńczeniu ścian widać wydatny, profilowany gzyms podwyższający się półkoliście na południowych i północnych ścianach transeptu. Obiekt posiada trójosiową fasadę z wydatną, dwukondygnacjową attyką, przechodzącą na ściany boczne kościoła. Nad zachodnią częścią nawy widnieje kwadratowa wieża. Kościół posiada dach dwuspadowy, kryty blachą miedzianą. Polichromia wewnętrzna wykonana została przez Antoniego Dawmonta w 1932 roku. W kościele znajduje się chrzcielnica późnobarokowa z początku XIX wieku, portret fundatora kościoła Franciszka Grabiańskiego z I połowy XIX wieku, krucyfiks późnobarokowy, zapewne z I połowy XIX wieku, monstrancja o formach rokokowych i klasycystycznych z początku XIX wieku. Przechowywane są również dwa zabytkowe kielichy. Pierwszy z nich to kielich barokowy, ufundowany w 1689 roku przez Jana Motczyńskiego, rajcę olkuskiego, dla bractwa Niepokalanego Poczęcia N.M.P. w kościele parafialnym w Olkuszu. Drugi kielich, o formach późnobarokowych, odnowiony został w 1918 roku.

Ostańce jurajskie

Zespół wzniesień z malowniczymi ostańcami wapiennymi w okolicach Niegowonic. Jest to początek Pasma Smoleńsko – Niegowonickiego - najbardziej charakterystycznego pasma wzgórz na terenie Wyżyny Krakowsko - Częstochowskiej.

Najwyższe w okolicy wzgórza - Stodólsko (435 m n.p.m.), Wielkanoc i Lipowa - to idealne miejsca widokowe.

Rezerwat Góra Chełm

Las na Górze Chełm Rezerwat Góra Chełm obejmuje ochroną w formie częściowego rezerwatu leśnego obszar góry, będącej ostańcem jurajskim o wysokości 461 m n.p.m. Rezerwat położony jest na zachód od wsi Hutki Kanki. Został utworzony w 1957 roku dla ochrony zbiorowiska typowej flory lokalnej. Zajmuje powierzchnię 12 ha i stanowi część parku krajobrazowego Orlich Gniazd.
Rezerwat prezentuje w modelowy sposób układ roślinności charakterystyczny dla Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Widok na Górę Chełm Układ ten polega na tym, że piaszczyste doliny porośnięte są głównie borami sosnowymi, a wapienne wzgórza lasami bukowymi, przy czym mniej nasłonecznione zbocza północne zajmują buczyny górskie, a zbocza południowe są siedliskami buczyny storczykowej. Na terenie rezerwatu występują trzy zespoły leśne: żyznej buczyny sudeckiej, termofilnej buczyny storczykowej i kwaśnej buczyny niżowej. Obok zbiorowisk lasów liściastych obecne są tu również murawy kserotermiczne i termofilne zarośla. Flora zbiorowisk bogata jest w rośliny górskie i chronione. Występują one przede wszystkim na północnych stokach w zespole buczyny sudeckiej. Do najczęściej spotykanych gatunków należą: jodła pospolita, klon jawor, żywiec dziewięciolistny, zachyłka Robertiana, świerk pospolity, kokoryczka okółkowa i starzec gajowy. Runo leśne urozmaica m.in. bluszcz pospolity, przylaszczka i gajowiec żółty.
Zbiorowiskom roślinnym rezerwatu przypisano najwyższą wartość przyrodniczą. Ogółem stwierdzono tutaj występowanie 221 gatunków roślin naczyniowych, w tym 25 gatunków chronionych. Walory krajobrazowe rezerwatu zwiększają położone u podnóży Góry Chełm malownicze źródliska i dolina rzeki Centurii.
Przez najciekawsze partie rezerwatu prowadzi ścieżka przyrodnicza. Przechodzi tędy również długodystansowy szlak turystyczny Tysiąclecia z Bytomia do Skarżyc ze specjalnym obejściem rowerowym tego szlaku wokół Góry Chełm.

[Gość]

Nie ma zbyt wiele atrakcji turystycznych w Gminie Łazy , a jeszcze ubędzie nam jedna , chodzi o wieże ciśnień zwaną „Królewską” z 1898 roku w Łazach przy ul. Zawierciańskiej której właścicielem jest PKP S.A. Odział Gospodarowania Nieruchomościami w Katowicach , jakim i czy jest dobrym gospodarzem ? na to pytanie najlepiej odpowie nam ten link http://www.pkp-nieruchomosci.pl/article/..._edit/5667
Co na to władze naszej gminy ?

[Lukasz]

Sprawę w/w "popchnąłem" dalej, z informacji jaką udało mi się uzyskać wynika, że gmina zabiegała o oddanie budynku dla Gminy celem wykonania jej remontu, ale kolejarze chyba czują się zbyt ważni, albo zbyt honorowi, by oddać taką "ruinę", wolą zburzyć.
Dokładnie tak samo było z stołówką na ul. Kolejowej.

Szkoda słów.

[Gość]

hmmm.... a zgodę na wyburzenie wydał konserwator zabytków? czy ta instytucja ma coś do powiedzenia w tej sprawie?
....starej palarni koło stacji benzynowej podobno zabronił wyburzyć... choć jest to teren i obiekt w rękach prywatnych...
czegoś tu nie rozumiem...

[Gość]

Tym postanowieniem PKP S.A. Odział Gospodarowania Nieruchomościami w Katowicach się ośmiesza i to nie pierwszy raz , nie chciały się dogadać co do przekazania gminie wieży ciśnień za symboliczną złotówkę , a tu biedne PKP Nieruchomości są gotowe wydać 14.000 euro na zlecenie wykonania inwentaryzacji oraz opracowanie projektu technicznego pt. "rozbiórka wieży wodnej + opracowanie kosztorysu inwestorskiego i przedmiaru robót dla realizacji zadania" wraz z uzyskaniem wszelkich niezbędnych pozwoleń i uzgodnień przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami zgodnie z Prawem Budowlanym .
Ale jak się przyjrzymy bliżej to wszystkie spółki z grupy PKP są tak zarządzane , oni nie panują nad niczym , ciągle się słyszy o niegospodarności , marnotrawstwie , nieoszczędnym gospodarowaniu o działaniu na szkodę spółki , to widać że zarządzanie firmą ich przerosło .
PKP Nieruchomości jeszcze nie wyburzyły wieży ciśnień , a już w swoich główkach mają ułożony plan wyburzenia hali wachlarzowej parowozowni w Łazach której część została wybudowana latach 1858 – 1860 a część w okresie Dwudziestolecia międzywojennego .

[Gość]

PKP Nieruchomości potrafiła skutecznie zniechęcić i ostudzić zapał młodzieży z Zespołu Szkół im. prof. Romana Gostkowskiego w Łazach która zainteresowała się Wieżą ciśnień i chciała realizować program "Śladami przeszłości - uczniowie adoptują zabytki" . W ten sposób objęli ją swoim patronem i zobowiązali się do jej opieki , ale jedynie co mogli to tylko sprzątać wokół niego . Młodzież swoim zapałem i chęcią uratowania zabytku zainteresowała lokalną społeczność . Wieżą zainteresowała się gmina , Stowarzyszenie "Perła Jury" i lokalni artyści . Pojawiła się chęć przejęcia od kolei budynku oraz pomysł zagospodarowania go . No niestety PKP Nieruchomości wszystkim zainteresowanym wybiła z głowy ratowanie zabytkowej wieży ciśnień .
A tak w 2007 r. zapewniał nas burmistrz Łaz Maciej Kaczyński - Będziemy robić, co w naszej mocy aby udało się przejąć budynek . Obecnie stan techniczny nie pozwala na podjęcie jakichkolwiek prac , jednak w programie Stowarzyszenia "Perła Jury" są fundusze na wykonanie ekspertyzy technicznej budynku .
A o to zapewnienia rzecznika prasowego PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Katowicach Tomasza Liszaj - Zabezpieczyliśmy budynek , ponieważ wymagał tego od nas jego stan techniczny . Wieża ciśnień od kilkunastu lat nie jest eksploatowana i stoi pusta . Krótko mówiąc niszczeje , dlatego też zleciliśmy wykonanie ekspertyzy , która pozwoli nam na zagospodarowanie budynku w przyszłości . Nie możemy jednak przeprowadzić remontu , gdyż nie znamy przyszłości wieży . Możemy jednak zapewnić , że budynek nie zostanie rozebrany i nie grozi zawaleniem , a praca nad ekspertyzą nie wyklucza dalszego szukania inwestora lub dzierżawcy budynku .
Te zapewnienia pana rzecznika jak i całego PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Katowicach jest g...o warte , ale czego można się spodziewać po ludziach którzy całe życie pływają w szambie .

Konserwator zabytków nic tu nie ma do powiedzenia bo żaden z budynków kolejowych w Łazach nie jest wpisany do rejestru zabytków . Wszystko jest w gestii PKP Nieruchomości i władz miasta i gminy Łazy , czy się dogadają .

[Lukasz]

Nie ma to jak nie chcieć pozbyć się budynku a zarazem problemu w sposób bezstresowy, lepiej wydać pieniądze na burzenie

Politykę spółki oceniam.... nie oceniam, nie ma tak niskich ocen...

Znając wycenę budynku starej stołówki, która była na ok. 1 mln zł., pozwolę sobie mieć pesymistyczne podejście do ew. dogadania się. Nie sądzę, aby gminę było stać na pokrycie podobnej sumy za ruinę, w której renowację trzeba będzie włożyć pewnie z drugie tyle.

Zresztą rozmowy o tym były już i nie sądzę, by pracowników PKP Nieruchomości nagle olśniło.

[Gość]

Co to za gospodarz który pozbywa się ze swojego terenu pamiątek techniki http://sosnowiecki.pl/i,parowoz-w-centru...98226.html . Najpierw włodarze gminy pozwalają na wyburzenie wierzy wodnej teraz pozbywają się jedynego pomnika techniki parowozu Ty45-421, co to za gospodarze, pomyślał by ktoś że gminą rządzi nauczyciel który powinien szczególnie być uczulony na historie, historie swojego miasta które z dziada pradziada było kolejowe, i ze szczególnym poświęceniem będzie dbał o takie pamiątki, no niestety w tej i innych posunięciach pana burmistrza dużo wyborców się przeliczyło, pan burmistrz wszystko co jest związane z koleją olewa.
Władze naszej gminy powinny uczyć się od innych jak dbać o swoje pamiątki i w jaki sposób można reklamować miasto i gminę.
Sosnowiec jeżeli chce mieć pomnik parowozu to nich sobie kupi, pełno jest wraków parowozów odrestaurują go i wtedy niech się szczycą że mają silne zawiązki z koleją i niech będzie wtedy atrakcyjną formą reklamy.
Wszystkie miasta które mają lub miały jakikolwiek związek z koleją potrafią to wykorzystać, tylko Łazy nie potrafią, już w postach wyżej pisanych jest poruszony temat nieudolności władzy gminnej i kolejarzy. W latach 1858 – 1860 w Łazach wybudowano warsztaty parowozowe , nie było żadnej uroczystości z okazji 100 rocznicy, w tamtym roku minęło 150 lat od wybudowania warsztatów parowozowych też była cisza, w 1898 r. zbudowano w Łazach dużą stacje towarową w 1998 r. była 100 rocznica też nikt tego nie zauważył
W Czechowicach Dziedzicach z okazji jubileuszu 150 lat lokomotywowni została odsłonięta tablica pamiątkowa, gdy stacji Jaworzno Szczakowa stuknęło 150 lat kolejarze i władze tego miasta potrafili to docenić tez wmurowali tablice pamiątkowa i podziękowali kolejarzom za ich ciężką prace, tak samo było w Tarnowskich Górach, tylko lokomotywownia i stacja Łazy jest sierotą nikt z włodarzy miasta i kolejarzy nie potrafi tego docenić, przyjdzie taki czas że wszyscy obudzicie się z ręką w nocniku, ale wtedy będzie już za późno, będziecie mogli wtedy śpiewać „ to już jest koniec nie ma już nic jesteśmy wolni możemy iść ” tylko dokąd wtedy pójdziecie, chyba na zielona trawkę.
Panie Łukaszu proszę się tą sprawą zainteresować popytać gdzie trzeba czy nasza władza wie o takim czymś jak zabranie nam pomnika techniki parowozu Ty45-421 i odpisać na forum co włodarze o tej sprawie myślą ?

[Lukasz]

Z informacji jakie posiadam wynika, iż Burmistrz nie został w żaden sposób poinformowany przez PKP Cargo o pomyśle. Sprawa w toku.

PS. Dziwne jest nawiązywanie do "Burmistrza muzyka", podczas gdy sprawa wspomniana tj. 1998r - 100 rocznica otwarcia stacji towarowej w Łazach - z tego co mi mój kalendarz mówi wtedy kto inny był Burmistrzem i kto inny o to nie zadbał. Zatem ani poprzedni Burmistrz z tego co wychodzi, ani obecny o to nie dba, przy czym kolej też nie wykazuje żadnej inicjatywy, czego bardzo dobrym przykładem jest to, że ledwo kilka lat wstecz były próby przejęcia wieży ciśnień na ul. Zawierciańskiej, na co był projekt i chętne osoby. Pomysł został odrzucony przez PKP Nieruchomości, a obecnie budynek chcą wyburzyć o czym oczywiście też nie poinformowali UM i wyszło to w sumie przypadkiem.

[Lukasz]

http://lazowianie.pl/20110829/4664-wladz...c-parowoz/

[Victor]

Ostatnie doniesienia z frontu są optymistyczne. Mam nadzieję że finał będzie pomyślny.

[Gość]

brawo Panie Łukaszu .parowozu nie oddamy !!!!

[Lukasz]

Parowóz zostanie w Łazach, nie ma innej opcji. Mam nadzieję, że uda mi się wspólnie z resztą zainteresowanych osób dociągnąć sprawę do końca :-)
Teraz myślę co zrobić z Wieżą Ciśnień. Może coś się uda :-)

[Gość]

Na forum kolejowym jest pokazane miejsce gdzie stanie Ty45-421 http://skraca.cz/acR jestem ciekawy jest czy jest to miejsce tymczasowe czy zagości tam na stałe ?

[Victor]

Pewnie lepiej by było wybudować kawałek toru i postawić Lokomotywę w dowolnym miejscu, niż potem dochodzić się z PLK o ten kawałek bocznicy. Po prywatyzacji firmy znowu zjawi się mądry Prezes i zaczniemy wszystko od nowa.

[Lukasz]

@Gość: tak, zresztą to ja pisałem na tymże forum kolejowym i ja podałem ten link :-P

@Victor: Sprawa zostanie ugrana tak, by nie było powtórki z rozrywki. Ale generalnie miejsce jest już wiadome.

[hrabia goldstream]

Czy ktos z Państwa wie jak wygladala historia palacyku przy ul. Kosciuszki nr. 11 ?
Dziekuje.
Goldstream

[Gość]

o jakim piszesz pałacyku?

[Piotrek]

I jak tam mili Państwo ma się parowóz w Łazach. Z wizualizacji nowego centrum Łaz, wynika, że publicznie okłamaliście mnóstwo ludzi mówiąc, że stanie się on jego częścią, podczas gdy na wizualizacjach nic takiego jak tor, czy pojazd trakcyjny nie widać...